آيين نامه داخلي هيأت دولت

هيأت وزيران طي جلسات مورخ 24 /8 /68 - 28 /8 /68 و 8 /9 /68 آئين نامه داخلي هيأت دولت را به شرح زير تصويب نمودند: آئين نامه داخلي هيأت دولت مصوب 1368,09,08 با اصلاحات و الحاقات بعدي فصل اول: ترتيب تشكيل هيأت دولت و كميسيونها الف: هيأت دولت

ماده 1(اصلاحي 26ˏ11ˏ1379)- جلسه هيأت دولت با حضور دو سوم اعضاي صاحب رأي هيأت دولت رسميت مي‌ يابد و تصميمات با اكثريت مطلق عده حاضر معتبر‌ خواهد بود.

ماده 2 (اصلاحي 04ˏ11ˏ1388)- اشخاص زير حق حضور دائم در هيات دولت را دارند: رئيس جمهور، معاون اول رئيس جمهور، وزراء، معاون امور حقوقي رييس جمهور، معاون امور مجلس رييس جمهور، معاون اجرائي رئيس جمهور، رييس سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، رئيس سازمان صدا و سيما، رئيس كل بانك مركزي و دبير هيات دولت شركت اشخاص ديگر منوط به موافقت رئيس جلسه است.

ماده 3 - اعضاء صاحب رأي دولت عبارتند از رئيس جمهور، وزراء معاون اول رئيس جمهور در زماني كه ادارة جلسة هيأت دولت به عهدة اوست.

ماده 4 (اصلاحي 11ˏ02ˏ1370)- رياست جلسه هيات دولت با رئيس جمهور و با موافقت او بر عهده معاون اول رئيس جمهور است.

ماده 5 - كلية تكاليف و اختياراتي كه در اين آئين نامه بر عهدة معاون اول رئيس جمهور قرار گرفته از تكاليف و اختيارات رئيس جمهور مي باشد و در صورت تعيين نشدن يا حضور نداشتن معاون اول، توسط رئيس جمهور انجام خواهد پذيرفت. ب: كميسيونها

ماده 7 (اصلاحي 23ˏ10ˏ1403)- هر يك از كميسيونهاي دائمي و خاص و مشترك داراي يك رئيس و يك نائب رئيس خواهد بود. روساي كميسيونها و نواب روسا را اعضاي كميسيونها در اولين جلسه خود انتخاب مي نمايند. هر كميسيون يك دبير خواهد داشت كه دبير هيأت دولت وي را از ميان كارشناسان آگاه به امور مربوط به كميسيون انتخاب مي نمايد.

ماده 8 - كميسيونهاي دائمي هيأت دولت در صورت داشتن موضوع در دستور حداقل هفته اي يكبار و كميسيونهاي خاص و كميسيونهاي ويژه موضوع اصل 138 قانون اساسي حسب مورد در محل نهاد رياست جمهوري تشكيل ميگردد و با حضور دو سوم اعضاء رسميت مي يابد.

ماده 9 - زمان تشكيل جلسات عادي در اولين جلسه كميسيون تعيين و به اطلاع اعضاء دولت خواهد رسيد.

ماده 11 - لغو هر جلسه يا تشكيل جلسه فوق العاده بايد در جلسه قبل مورد موافقت كميسيون قرار گيرد و دفتر هيأت دولت تا پايان هفته اين امر را به كليه اعضاء دولت اطلاع دهد. تبصره - موارديكه به تشخيص رئيس جمهور و يا معاون اول وي جلسه كميسيون لغو مي شود يا تشكيل جلسه فوق العاده كميسيون اعلام ميگردد، از مفاد اين ماده مستثني است.

ماده 13 - موضوعاتي كه جهت بررسي فوري به كميسيون ارجاع ميشود به ترتيب تاريخ ارجاع اين نوع موضوعات و موضوعات ديگر نيز به ترتيب وصول در كميسيون مطرح ميشوند.

ماده 15 (اصلاحي 22ˏ09ˏ1388)– دبير كميسيون موظف است براي هر يك از موضوعهائيكه مورد بحث قرار ميگيرد گزارشي شامل خلاصه مطلب، نظرات دستگاههاي مورد استعلام، نظر معاون حقوقي رييس جمهور و تلفيق نظرات كارشناسي ارائه شده در كميسيونهاي فرعي را (كه مطابق نظر كميسيون اصلي و به مسئوليت دبير كميسيون تشكيل شده است)، تهيه و در جلسه كميسيون مطرح نمايد.

ماده 16 - رئيس كميسيون نتيجه مذاكرات را اعلام مي نمايد و در مورد آن رأي گيري بعمل ميآيد. نظر كميسيون همراه با امضاء موافق يا مخالف اعضاي كميسيون در صورتجلسه درج ميشود. رأي اكثريت اعضاء حاضر در جلسه مناط اعتبار است. تبصره - در هر كميسيون فقط وزراء، معاونان رئيس جمهور، رئيس سازمان صدا و سيما و رئيس كل بانك مركزي داراي حق رأي مي باشند.

ماده 18 - در موارديكه كميسيونها بر اساس اصل 138 قانون اساسي مأمور تصويب برخي از امور مربوط به دولت ميشوند آراء اكثريت وزراي عضو كميسيون جهت تصويب امور مزبور ضروري است. فصل دوم: دفتر هيأت دولت و بررسي حقوقي الف: دفتر هيأت دولت

ماده 20 - دبير هيأت دولت مسئول حسن اجراي مقررات مربوط به كميسيونهاست و موظف است همه ماهه وضعيت تشكيل كميسيونها و موضوعاتي را كه در دستور است و همچنين حضور و غياب اعضاء كميسيون را به رئيس جمهور و معاون اول وي گزارش نمايد. ب: بررسي حقوقي

ماده 21 (اصلاحي 22ˏ09ˏ1388)- به منظور تطبيق پيشنهاد تصويب نامه ها و لوايح و ارائه مشاوره حقوقي به كميسيونهاي دولت و نمايندگان ويژه موضوع اصل 127 قانون اساسي، كميسيوني به عنوان "كميسيون حقوقي" با مسئوليت معاون حقوقي رييس جمهور تشكيل مي گردد اعضاء كميسيون مزبور از ميان حقوقدانان مجرب تعيين و با حكم معاون حقوقي رييس جمهور منصوب مي شوند و هر يك از آنها مسئوليت مشاوره يكي از كميسيونهاي دولت را عهده دار مي باشند. فصل سوم: نحوه رسيدگي و تصويب پيشنهاد

ماده 25 - نتيجه بررسي كميسيونها به ترتيب وصول به دفتر هيأت دولت و با تفكيك نوع دو فوريتي، فوري، عادي در دستور هيأت وزيران قرار مي گيرد. در صورتيكه كميسيونها مطابق اصل 138 اجازه تصويب داشته باشند، متن مصوب از طريق معاون اول به تائيد رئيس جمهور ميرسد تا پس از تائيد جهت ابلاغ به دفتر هيأت دولت فرستاده شود.

ماده 26 - اعضاء هيأت دولت مي توانند هنگام بررسي پيشنهادشان در كميسيونهاي دائمي و ويژه با حق راي حضور يابند و در مواردي كه كميسيونهاي مزبور لازم بدانند موظف به شركت هستند. همچنين كميسيونها بايد هر يك از اعضاء هيأت دولت را كه پيشنهاد يا موضوع دستور با وظايف آنها مربوط ميشود به كميسيون دعوت كنند. در صورت دعوت كميسيون و عدم حضور دعوت شدگان، مصوبه كميسيون از لحاظ بررسي در كميسيون قطعي تلقي ميشود و پيشنهاد دهنده فقط مي تواند نظرات خود را در جلسه هيأت دولت مطرح نمايد.

ماده 27 (اصلاحي 24ˏ03ˏ1402)- دفتر هيأت دولت، دستور جلسات هيأت دولت را طبق نظر معاون اول بصورت هفتگي تنظيم مي كند و دستور هفتة بعد را حداكثر در پنجشنبه هفتة قبل از آن به اطلاع اعضاء هيأت دولت ميرساند. گزارشها و مسائلي كه به نظر وزراء و معاونان رئيس جمهور لازم است در هيأت وزيران طرح شود به اطلاع رئيس جمهور يا معاون اول ميرسد تا در صورت تائيد و با رعايت سازوكار ماده ( 22 ) اين آيين نامه در موقع مناسب در جلسه مطرح گردد.

ماده 29 - تصميمات نماينده يا نمايندگان ويژه موضوع اصل 127 قانون اساسي به دفتر هيأت دولت ارسال مي شود. تبصره ‌(الحاقي 10ˏ05ˏ1380)ـ‌ تفويض اختيار دو‌لت، موضوع اصل (127) قانون اساسي به نماينده يا نمايندگان و‌يژه رييس جمهور محدو‌د به امور اجرايي است.

ماده 31 (اصلاحي 04ˏ11ˏ1388)- لوايح با توجه به ماده 88 آئين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي به امضاء مشترك رئيس جمهور و وزير يا وزراء يا روساي دستگاههاي مربوط مي رسد و از طريق معاون ‏امور مجلس رييس جمهور تقديم مجلس مي گردد.

ماده 32 - نمايندگان دولت جهت دفاع و اظهارنظر در مورد لوايح و طرحهائي كه مشخصاً به حوزه مسئوليت هر يك از اعضاء دولت ارتباط دارد، با توجه به آئين نامه داخلي مجلس، وزير مربوط يا معاون پارلماني وي و يا مسئول اجرائي يا رئيس سازمان دولتي ذيربط مي باشند، كه در هر مورد صرفاً بيانگر نظرات دولت خواهند بود. در خصوص لوايح تقديمي دولت، هيچ يك از مقامات و نمايندگان دستگاههاي اجرائي كه هنگام بررسي لوايح در كميسيونها و جلسات علني مجلس حضور مي يابند مجاز به مخالفت با مفاد لايحه دولت نخواهد بود.

ماده 33 - چنانچه لايحه يا طرحي به چند دستگاه مربوط باشد. نمايندگان دستگاههاي مذكور صرفاً در صورتيكه اظهاراتشان در جهت نظر دولت باشد مي توانند با توجه به مقررات آئيننامه داخلي مجلس، در مورد طرح يا لايحه مربوط اظهارنظر نمايند در غير اينصورت نماينده دستگاهي كه با نظر دولت هماهنگي دارد بعنوان نماينده دولت صحبت خواهد كرد.

ماده 35 (اصلاحي 04ˏ11ˏ1388)- هماهنگي اظهارات نمايندگان دولت در مورد طرحها و لوايح در جلسات علني مجلس (بنحوي كه اظهار نظري خلاف نظر دولت صورت نگيرد) با معاون ‏امور مجلس رييس جمهور مي باشد.

ماده 36 (اصلاحي 04ˏ11ˏ1388)- در صورتيكه به هر دليل مسئول يا مسئولان ذيربط حضور نداشته باشند، نمايندة دولت در دفاع و اظهار نظر نسبت به لوايح و طرحهاي مربوط، معاون ‏امور مجلس رييس جمهور خواهد بود.

ماده 37 (اصلاحي 26ˏ11ˏ1379)- در دفاع از لوايح برنامه اي، بودجة ساليانه و اصلاحيه و متمم بودجه، رييس سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور بعنوان نماينده دولت و هماهنگ كننده نظرات اعضاء دولت صحبت خواهد كرد.

ماده 38 - با توجه به ماده 56 آئين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي تقاضاي دستگاهها براي ارجاع لايحه طبق اصل 85 قانون اساسي به كميسيونهاي مجلس، موكول به تصويب هيأت وزيران مي باشد.

ماده 39 - تشخيص قيد فوريت براي لوايح تقديمي و قيد اهميت براي لوايح متضمن عهود، مقاوله نامه ها، قراردادها، موافقتنامه هاي بين المللي و نيز تقاضاي سلب فوريت از لوايح با تصويب هيأت وزيران و در موارد فوري با رئيس جمهور خواهد بود.

ماده 40 - استفسار از شوراي نگهبان توسط دستگاهها با هماهنگي رئيس جمهور صورت خواهد گرفت.

ماده 41 (اصلاحي 11ˏ02ˏ1370)- تقاضاي تشكيل جلسه غيرعلني مجلس شوراي اسلامي توسط هر يك از وزراء مستلزم هماهنگي قبلي با مقام رياست جمهوري است. فصل ششم: مصوبات و لوايح معوقه

ماده 42 (اصلاحي 04ˏ11ˏ1388)- در صورت تغيير يا تعيين دولت جديد فهرستي از لوايح دولت قبل كه به مرحله تقديم به مجلس نرسيده و نيز لوايحي كه تقديم مجلس شوراي اسلامي شده است توسط معاون ‏امور مجلس رييس جمهور تنظيم و جهت تصميم گيري نهائي در دولت جديد مطرح خواهد شد. در ابتداي هر دوره قانونگذاري نيز در خصوص لوايح و طرحهاي معوقه دوره قبل مجلس (موضوع ماده 60 آئيننامه مجلس شوراي اسلامي) به همين ترتيب عمل خواهد شد.

ماده 43 - دفتر هيأت دولت فهرست مصوباتي را كه در دولت قبل يا كميسيونهاي آن به مرحله ابلاغ نرسيده است تنظيم و جهت تصميم گيري نهائي در دولت جديد به نظر معاون اول خواهد رساند.

ماده 44 - چنانچه ادامه سير مراحل لازم مربوط به مصوبات و لوايح موضوع مواد 42 و 43 اين آئيننامه بتصويب دولت جديد برسد، اقدامات لازم توسط مراجع مذكور در اين آئيننامه معمول خواهد شد و در غير اينصورت لايحه و تصويب نامه اي كه به مرحله تقديم با ابلاغ نرسيده است جهت بررسي مجدد به وزارتخانه مربوط ارجاع مي گردد و لوايح تقديمي، از مجلس پس گرفته مي شود. حسن حبيبي معاون اول رئيس جمهور